ვიკიწიგნებიდან
ლთინურ ენაში არსებობს ზმის უღლების ოთხი ტიპი.
[რედაქტირება] პირველი უღლების ტიპი
პირველი უღლების ტიპის ზმნების პერფექტი სრულდება -avi-თ, სახელზმნა იწარმოება სუფიქსი -atum-ით და ინფინიტივი -are-თი.
laudare
| მხოლ. |
მრავლ. |
| laudo |
laudamus |
| laudas |
laudatis |
| laudat |
laudant |
|
მეორე ტიპის უღლებით იუღლება ზმნების ნაწილი, რომლებიც ინფინიტივს -ere სუფიქსით წარმოწმნის.
monere
| მხოლ. |
მრავლ. |
| moneo |
monemus |
| mones |
monetis |
| monet |
monent |
|
მესამე ტიპის უღლება ყველაზე პრობლემატურია, ვინაიდან ამ უღლების ზმნები ფუძეში შეიცავენ მოკლე უმახვილო -e-ს, რომელიც უღლებისას შესაძლოა სხვა ბგერად გარდაიქმნას.
monere
| მხოლ. |
მრავლ. |
| ago |
agimus |
| agis |
agitis |
| agit |
agunt |
|
ყურადღებით იყავით, მეორე და მესამე უღლების ზმნების განსხვავებაში.
როდესაც მესამე უღლების ზმნის პირველი პირი სრულდება -io-თი, მაშინ უღლება შემდეგი სქემით ხდება:
capere, capio
| მხოლ. |
მრავლ. |
| capio |
capimus |
| capis |
capitis |
| capit |
capiunt |
|
ამ ზმნების ინფინიტივი მესამე უღლებას ეკუთვნის, ხოლო იუღლებიან როგორც მეოთხე უღლების ზმნები.
მეოთხე უღლების ზმნების ინფინიტივი მთავრდება -ire-თი. თვალსაჩინო მაგალითია ზმნა audio, audire, audivi, auditum. ეს ზმნები შემდეგი სქემით იუღლებიან:
| მხოლ. |
მრავლ. |
| audio |
audimus |
| audis |
auditis |
| audit |
audiunt |
როგორც ხედავთ ისინი იუღლებიან როგორც პირველი და მეორე უღლების ზმნები, ერთი განსხვავებით, მრავლობითი რიცხვის მესამე პირში, პირის ნიშანს წინ u ერთვის.
